ส่งผู้ป่วยเอดส์กลับประเทศพม่า
การให้ความช่วยเหลือส่งต่อแรงงานข้ามชาติ ปี 2550 นางฟ้า(นามสมมุติ) เป็นชาวพม่าอายุ27ปี ภูมิลำเนาเดิม เกาะสอง ประเทศพม่า ปัจจุบันพักร่วมกับสามีใน
กรุงเทพฯเดินทางเข้ามาเอง ไม่มีประวัติการต้องโทษ มีใบอนุญาตทำงาน เมื่อวันที่ 3 มกราคม 2550 เวลาประมาณ 10.00 น. ได้รับแจ้งจากเจ้าหน้า เจ้าหน้าที่
สนามและนายราเม เครือข่ายสหภาพนักศึกษาในพม่าว่ามีผู้ป่วยเอดส์อาการหนัก ต้องการกลับประเทศพม่า หลังจากนั้นเวลาประมาณ 14.30 น. จึงได้เดินทาง
ไปรับนายราเมและสมาชิกที่ซอยเอกชัย 74/5 เพื่อเดินทางไปดูอาการนางฟ้า(นามสมมุติ)ที่ซอยกำนันแม้น22 เมื่อไปถึงพบนางฟ้า(นามสมมุติ)  นอนอยู่ในห้อง
เช่า มีสภาพอิดโรย ไม่สามารถเดินได้และไม่ต้องการทานอาหารใดๆ แต่จะรับประทานเพียงน้ำอัดลม และปัสสาวะผ่านสายยาง ฯลฯ เจ้าหน้าที่จึงสอบถามอาการ
และทราบว่านางฟ้า(นามสมมุติ)เพิ่งออกจากโรงพยาบาลบางกอก 8 อินเตอร์ กทม. เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม2549 จากเอกสารใบสรุปการตรวจและรักษาผู้ป่วย
(เพื่อส่งตัวไปทำการรักษาต่อ) แจ้งว่านางฟ้า(นามสมมุติ)ติดเชื้อเอชไอวีและมีอาการเรื้อรังมามากว่า 4 เดือน รวมทั้งมีแผลอักเสบเรื้อรังที่นิ้วมือข้างขวา ขณะที่
ระดับ CD 4 ในร่างกายเหลือเพียง 4 เท่านั้น

วันที่ 4 มกราคม 2550 เวลาประมาณ 10.00 น. เจ้าหน้าที่มูลนิธิรักษ์ไทย สมุทรสาคร 2 คนพร้อมล่ามแปลภาษา ชาวพม่าจึงมารับนางฟ้า(นามสมมุติ)เพื่อเดิน
ทางไปส่งกลับประเทศ ก่อนเดินทาง เพื่อนบ้านใกล้เคียง ทั้งคนไทยและคนพม่าได้ร่วมกันเรี่ยรายเงินจำนวนหนึ่งให้นางฟ้า(นามสมมุติ)  รวมทั้งสามี (ซึ่งคาด
ว่าน่าจะติดเชื้อเอชไอวีด้วย โดยสังเกตจากอาการที่ปรากฏตามผิวหนัง) ได้เดินมาส่งขึ้นรถและร่ำลาเป็นครั้งสุดท้าย ทว่าช่วงบ่ายวันเดียวกัน แม่ของนางฟ้า
(นามสมมุติ) ไม่สามารถเดินทางมารอรับนางฟ้า(นามสมมุติ)ที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองตามที่ตั้งใจไว้ ดังนั้น เจ้าหน้าที่จึงจำเป็นต้องเลื่อนกำหนดการส่งตัวออกไป
เป็นวันรุ่งขึ้นแทน เนื่องจากปัญหาสำคัญคือล่ามแปลภาษาที่ไม่มีใบอนุญาตออกนอกพื้นที่ (กทม.) เพราะไม่สามารถขออนุญาตได้ทันเวลา(ช่วงเปิดทำการหลังปี
ใหม่) และเป็นความต้องการของผู้ป่วยที่ต้องการกลับบ้านโดยเร็วที่สุด ทั้งยังเกิดอุปสรรคที่ไม่สามารถเข้าพักที่จังหวัดระนอง เนื่องจากเกรงว่าล่ามจะถูกจับกุม
ฐานไม่มีใบอนุญาตออกนอกพื้นที่ จึงตัดสินใจไปพักที่ท่าเทียบเรือประมง จังหวัดสุราษฎร์ธานีแทน ด้วยเป็นพื้นที่ทำงานของมูลนิธิรักษ์ไทยในโครงการฟ้ามิตร
และมีสถานที่พักที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยด้วย ทั้งนี้ ระหว่างเดินทาง เจ้าหน้าที่ได้โทรศัพท์ติดต่อขอคำแนะนำในการส่งต่อผู้ป่วยเอดส์จาก เจ้าหน้าที่มูลนิธิรักษ์
ไทย สำนักงานสุราษฎร์ธานีและมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย สำนักงานระนอง เพื่อหาช่องทางส่งต่อผู้ป่วยให้ถึงบ้านอย่างปลอดภัยที่สุดและได้รับคำแนะนำ
เป็นอย่างดี

ต่อมา วันที่ 5 มกราคม 2550 เวลา 10.00 น. คณะเจ้าหน้าที่ได้พบกับนายนายซึ่งเป็นน้าของนางฟ้า(นามสมมุต)ิ ผู้ป่วย จึงได้ส่งตัวขึ้นเรือ ณ ท่าเทียบเรือพยาม
จังหวัดระนอง โดยเช่าเหมาเรือจากท่าเทียบเรือ เพื่อเดินทางไปยังเกาะสอง ประเทศพม่า ต่อไป และเดินทางถึงบ้านเมื่อเวลา 12.40 น. ซึ่งในการเดินทางกลับ
ครั้งนี้ ถือว่าโชคดีที่ล่ามซึ่งมาในรถของมูลนิธิฯไม่ถูกค้นและจับกุม เนื่องจากจังหวัดระนองเป็นพื้นที่ติดพรมแดนสองประเทศ และมีการตรวจตราแรงงานอย่าง
เข้มงวด มีจุดตรวจประมาณ 4-5 แห่ง (อำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพรและอำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง) แต่ก็เป็นพื้นที่ดำเนินงานของมูลนิธิ (โครงการฟื้นฟูผู้ประสบ
ภัยสึนามิ) ด้วย จึงได้รับความสะดวกอย่างมาก

ปัญหา/อุปสรรค
1. ผู้ป่วยมีอาการอ่อนเพลีย เนื่องจากไม่ยอมรับประทานอาหารและยาตามที่แพทย์กำหนด ทั้งไม่ สามารถลุกขึ้นยืนและช่วยเหลือตนเองได้เท่าที่ควร เจ้าหน้าที่
จึงจำเป็นต้องเดินทางไปส่งเอง (ไม่สามารถปล่อยขึ้นรถโดยสารกลับเองได้)
2. เจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการส่งต่อยังขาดทักษะในการดูแลผู้ป่วยเอดส์และเป็นผู้หญิง และที่ไม่สามารถติดต่อหรือนัดหมายกับญาติของผู้ป่วยได้เอง
3. การเดินทางออกนอกพื้นที่ของล่ามแปลภาษา ซึ่งมีความจำเป็น เนื่องจากการขออนุญาตต้องใช้เวลานาน แต่ผู้ป่วยมีอาการทรุดหนัก จึงไม่สามารถ รอได้อีก
ต่อไป ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการส่งต่อและเสี่ยงต่อการถูกจับกุมโดยเจ้าหน้าที่ในข้อหานำพาคนต่างด้าว หลบหนีเข้าเมืองได้

ข้อเสนอแนะ
1. มูลนิธิควรมีเจ้าหน้าที่สนามต่างชาติ (FOM)ที่สามารถดูแลผู้ป่วยและสื่อสารกับแรงงานข้ามชาติได้ เพียงพอด้วย เพื่อลดอุปสรรคในการเดินทาง ออกนอกพื้น
ที่ของเจ้าหน้าที่สนามต่างชาติ
2. ควรประสานงานกับสำนักงานหรือภาคีในพื้นที่ติดพรมแดนเพื่อหาจุดพักสำหรับผู้ป่วยระหว่างทาง
3. ควรประสานงานกับตำรวจตรวจคนเข้าเมืองเท่าที่ทำได้เพื่ออำนวยความสะดวกในการส่งต่อ
4. ควรนัดหมายล่วงหน้ากับญาติของแรงงานให้พร้อมที่สุด เพื่อป้องกันปัญหาผู้ป่วยไม่ได้รับความปลอดภัยเมื่อข้ามประเทศแล้ว ซึ่งจะช่วยให้อาศัยช่องทาง
ที่มีปลอดอันตรายหรือมีความเสี่ยงน้อยที่สุด ซึ่งทุกขั้นตอนจำเป็นต้องอาศัยเวลาจัดเตรียมแผนอย่างรัดกุมทั้งสิ้น.

ภาคภูมิ ผู้บันทึก

สงวนลิขสิทธ์โดย : โครงการส่งเสริมการป้องกันเอดส์ในแรงงานข้ามชาติประเทศไทย (ฟ้ามิตร)
ติดต่อที่ : info@phamit.org